Sıcak havalarda canınız içecek bir şey istediğinde ilk akla gelen su olmalı. Önce su, sonra başka bir şey… Ama uygulama öyle olmuyor değil mi? Aklımıza önce su gelse de fikrimizi hemen değiştiriyoruz. Yok yok ben bir meyve suyu alayım, ben bir soda rica edeyim ya da ben bir soğuk kahve yapayım… Bu kafa karışıklığına biraz yakından bakalım mı?
Mesele aslında beyinde…
Aslında bu durumun bilimsel bir açıklaması var. Yaz sıcağında susadık, su içersek serinleriz. Ama beynimiz susuzluk ihtiyacını gidermek ve serinlemek arasında tercih yaparken işin içine içecekten alacağımız haz duygusu karışıyor. Yani sadece susuzluğumuzu gideceğimiz, bedenimiz için yaşamsal bir sıvı olan su yerine; tadı, kokusu, serinliği ile bizi mutlu edecek başka bir içeceğe yöneliyoruz.
İşin içine dopamin giriyor…
Susuzluk hissimizi giderirken üzerine bir de ödül eklense fena mı olur? Beynimiz su yerine soğuk bir içecek tercih etmeyi ödüle dönüştürüyor. Özellikle şekerli gıdalarda çocukluğumuzdan beri yerleştirilen ödül algısı burada devreye giriyor. Beynimiz bir bardak çayı, kahveyi ya da gazlı bir içeceği sadece bir içecek gibi değil aynı zamanda bir ödül gibi hissediyor. Bu algı tercihimizi hızlı bir şekilde değiştirmemize yol açıyor.
Serinlik nerede başlar?
Soğuk bir içecek içtiğimizde ilk yudumdan itibaren serinlik hissi beynimize ulaşır. Ferahlamış ve mutlu hissederiz. Üzerine eklenen koku ve tat bu hissi derinleştirir. Eğer oda sıcaklığında bir bardak su ile soğuk bir kahve arasında tercih yapmak gerekirse pek çok kişi için soğuk kahve daha cazip gelecektir.
Kafein bağımlılık yapıyor…
Su yerine kahve tercih edenlerin büyük bir kısmı aslında farkında olmadan soğuk bir içecek değil kafein tercih ediyor. Kafein vücuda girdiği andan itibaren enerji artışına yol açıyor. Bu da susuzluğumuzu gidermişiz hissini taklit ediyor. Ancak unutmayalım çay ve kahve aynı zamanda vücuttan su atılmasına yani susuzluk hissinin artmasına da sebep olur.
Gazlı içecekler en tehlikeli tercih…
Susuzluğu giderenler arasında uzak durmamız gerekenlerin başında gazlı içecekler geliyor. Kola, meyveli ya da sade gazozlar… içildiği andan itibaren ağzımızda oluşan o gazlı his insanı ferahlatıyor ancak tüm bunların geçici olduğunu, su yerine geçmediğini hatırlamak lazım.
Maden suyu mu, soda mı?
Maden suyu doğaldır. Yer altından çıkar. Mineraller açısından zengindir. Soda ise içme suyuna karbondioksit eklenerek gazlı hale getirilmiş bir içecektir. Bu durumda günde bir en fazla iki adet maden suyu içilebilir. Ancak bunun yine de suyun yerine geçmesine izin vermemek gerekir.
Her zaman önce su…
Susadıysak önce su içmek, sonra başka bir içecek tercih etmek… Alışkanlığımızı bu yönde kurgulamak, günlük içmemiz gereken su miktarını tam olarak aldığımızdan emin olmak genel vücut sağlığımız için çok önemlidir.
