Günlük su tüketimi canlılar için ihtiyaçları ve cüsselerine göre değişir. Bir insanın ortalama yüzde 60’ı, hayvanların yüzde 70’i, bitkilerin ise yüzde 85’i sudur. Mesela bir karınca bir damla suyun on binlerce kat azına, 0,01 mg civarında suya ihtiyaç duyar. Üstelik bunu su içerek değil nem ile alır. Bitkiler su ihtiyacını kökleri ve yaprakları ile karşılar. Hem su hem de nem alarak susuzluğunu giderir.
Bitkiler arasında pirinç, muz ve pamuk; hayvanlar arasında fil, inek, mavi balina su ihtiyacı en çok olan canlılar arasındadır. Bir muz bitkisi günde 25 litreye kadar su tüketir. Muz ağacı, 1 mg muz üretmek için 500 ila 800 litre su kullanır. ! kg pirinç üretmek için 2.000 – 5.000 litre, 1 kg pamuk üretmek için ise 10.000 litre su gerekir.
İnsanlara gelince durum farklı.
İnsanlar bedenlerine, yaptıkları işe, içinde bulundukları duruma ve hava şartlarına bağlı olarak günlük 2-3 litre suya ihtiyaç duyar. Bu su ihtiyacımızın tamamını içtiğimiz su ile karşılamayız. Sulu gıdalar da bu ihtiyacı karşılamakta yardımcıdır. Çorbalar, meyve suyu, ayran, meyve ve sebzeler… hepsi belli miktarda su içerir. Susamak bizi su içmeye yönlendiren en önemli işarettir.
Nasıl susarız?
Vücudumuzdaki su azalınca beyin su içme sinyali gönderir. Bunun sebebi kanın yoğunluğunun değişmesidir. Kandaki su ve tuz değiştiğinde beyin susama hissi oluşturur. Eş zamanlı olarak vücuttan su kaybını azaltacak önlemler alır. Eğer susamak gibi bir sinyal olmasaydı, vücudumuz için hayati önemi olan suyun eksikliğini fark edemezdik. Bu ciddi sağlık sorunlarına yol açardı. Vücudumuzda yüzde 1-2’lik su kaybı kendini ağız kuruluğu ile belli eder. Dikkat yavaşça azalmaya başlar. Birkaç bardak su içildiğinde her şey normale döner. Eğer yüzde 3-5’lik bir su kaybı olursa baş ağrısı başlar. Nabız yükselir, halsizlik-yorgunluk ortaya çıkar, konsantrasyon eksilir. Kişinin günlük performansı etkilenir. Yüzde 6-8’lik bir su kaybında baş dönmesi başlar, tansiyon düşer, vücut sıcaklığı yükselirken bilinç kaybı görülebilir. İşte bu durum tehlikelidir ve sağlık profesyonelleri tarafından müdahaleyi gerektirir. Yüzde 10 ve üzeri su kaybı ise çok ciddi sağlık sorunlarının ortaya çıkmasına yol açar. Organ yetmezliği, bilinç kaybı gibi riskler yükselir. Yüzde 15 ve üzerinde bir su kaybında ölüm tehlikesi çok yüksektir. Kısacası susuz yaşayamayız. Buradaki dayanma süremiz sıcak havada 1-3 gün, serin ortamda 5-7 gün, normal şartlarda ise 3-5 gündür.
Çok su değil, yeterince su için…
Su içmek söz konusu olduğunda herkes bu durumun zorunlu olduğunun farkında ama yöntemi konusunda kafamız karışık. Kimisi bir litre suyu bir defada için tamam diyor, kimisi birkaç yudum içip yeter diyor, kimisi elinden bardağı düşürmezken, kimisi su içmek için alarm kuruyor.
Su içmek için bilmemiz gereken tek bir kural var: Susamayı beklemeden su içmek. Bunun için gün içinde kendinize bazı işaretleyiciler belirleyin. Sabah yataktan kalkınca, yemekten sonra, çocuklar okuldan geldikten sonra, en sevdiğiniz radyo programı başlarken… Unutmayın, eğer spor yapıyorsanız ya da hava sıcaksa daha fazla suya ihtiyaç duyarsınız.
Bardakları büyütün
Az su içenlere hemen bir öneride bulunalım. Sadece su içtiğiniz bardakları büyüterek gün içinde içmeniz gereken su miktarına ulaşabilirsiniz. Büyük bir bardak suyu masanıza almak ve sık sık büyük yudumlarla içmek, su içme alışkanlığınızı pekiştirecektir.
