Dünyanın tatlı su kaynakları kutuplarda saklı ancak onlar da son derece hızlı bir şekilde eriyerek denizlere karışıyor…
Antarktika’da buzulların erimesi son 45 yılın zirvesine ulaştı. Kıta, 2022 yılında Türkiye’nin üç katı genişliğinde yüzey kaybetti.
Dünya Buzul İzleme Servisi, 2023 yılı da dahil olmak üzere aralıksız 37 yıldır buzul kaybettiğimizi raporladı. Peki bu ne demek? Acaba buzulların erimesi dünya için ne anlam ifade ediyor.
Buzullar dünya için neden önemli…
· Buzullar dünyanın klimasıdır. Soğuk hava ve su akımlarının kaynağı olan buzullar iklim dengesi üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Ayrıca güneşten gelen ışınları tekrar yansıtarak dünyanın fazla ısınmasını engeller.
· Dünya üzerindeki tatlı su kaynaklarının yüzde 75’i buzullarda depolanmaktadır. Bu sular denizlere karışarak denizlerin tuz oranın dengede kalmasını sağlar. Ayrıca karalarda nehirleri besler ve tarım alanlarına temiz su kaynağı olur.
· Buzullar eriyerek deniz sularının belli bir dengede kalmasına yardımcı olur. Buzullar fazla erirse denizlerin su seviyesi yükselir. Bu da deniz kenarındaki ülkelerin ve şehirlerin kıyılarını etkiler. Bugün dünyada deniz kenarındaki ülkelerin bazılarının yükselen su seviyesi ile birlikte zor durumda kalacağı, hatta kıyı kesimlerini kaybedeceği raporlanıyor.
· Buzullar sıcak ve soğuk su akımları için önemlidir. Dünyada iki büyük su akımı vardır ve bunlar iklimlerin oluşması, denizlerde yaşayan hayvanların göç mevsimi ve göç yolları için çok önemlidir. Bu denge bozulduğunda denizlerle yaşayan hayvanların biyolojik saatleri de tehlike altına girer.
Buzullar erirse…
Dünyadaki buzulların tamamı erise, İstanbul dahil pek çok şehir, bununla birlikte pek çok ada ya da ada devlet sular altında kalır.
Tatlı su kaynağımız olan buzulların erimesi, kısa vadede seller ve denizlerdeki tatlı su artışı ile kendini belli eder. Nehirler taşar, göller yükselir, iç denizler kabarır… Bu özellikle dağlık bölgelerde doğal afet riskin arttırır. Uzun vadede ise, tatlı su kaynakları azalır. Özellikle yazın nehirlerin debisi azalır, susuzluk hatta kuraklık riski artar. Özellikle zaten kurak olan bölgelerde ise, canlılar için içme suyu ve sulama suyu yetersizliği anlamına gelen bu durum, hayati önem taşır. Tarımı yapılacak ürünlerin çeşitliliği azalır, fiyatlar artar… Bu pek ekonomik krizi tetikleyen bir sonuç oluşturabilir. Denizlere karışan tatlı su, denizlerdeki tuz konsantrasyonunu değiştirir. Bu da deniz canlıları için ölümcül sonuçlar anlamına gelir.
Kaçınılmaz son mu?
Buzulların erimesini önce azaltmak, sonra da durdurmak için ne yapabiliriz? Öncelikle hedefimiz sera gazı emisyonunu azaltmak olmalı… Fosil yakıt tüketimini azaltmak, alternatif ve temiz enerji kaynaklarını daha fazla önemsemek ve kullanmak, mümkün oluğunca ağaç dikmek ve orman alanlarını artırmak, geri dönüşümü önemsemek, devletlerin uluslararası iş birliklerini artırması, farkındalık çalışmaları yapması buzullar için hemen yapmamız gerekenlerdir. Yoksa bir şeyler yapmak için geç kalınacak.
